@ films: Đừng gửi một cuốn sách cho người đã ở một mình rất lâu.

Đừng gửi một cuốn sách cho người đã ở một mình rất lâu.
Cô gái đã làm việc trong nhà máy 10 năm, 10 năm chưa một lần đi muộn, chưa một ngày nghỉ ốm, đã dành chuyến nghỉ phép của mình trên một dàn khoan dầu ngừng hoạt động. Đó là một khối thép câm lặng, đã chịu đựng 25 triệu con sóng đánh vào mình.
Người đàn ông nằm đó, với đôi mắt bị thương do vụ cháy trên dàn khoan, cùng những vết bỏng mà chỉ cần nở một nụ cười, một cái rung môi cũng đủ khiến toàn thân anh đau đớn. Anh tưởng tượng về cô, cô gái đã ở một mình suốt 10 năm liền, trong một căn phòng thưa thớt ánh sáng, với một món ăn quen thuộc suốt 10 năm qua: cơm, thịt gà tẩm bột và nửa quả táo. 3 món đó, ròng rã 10 năm. Người đàn ông tin rằng cô vô cùng bí ẩn và chỉ cần lấy được nụ cười của cô cũng đủ để khiến anh bớt đi đau đớn.
Cô gái chưa bao giờ sẵn sàng cho một nụ cười.
Đó là một cuộc rượt bắt, ngay cả khi họ không tin rằng mình sẽ nhận được gì. Chỉ khi một cuốn sách xuất hiện, chỉ khi một câu chuyện xuất hiện để họ thực sự thuộc về nhau.
Đừng gửi một cuốn sách cho người đã ở một mình rất lâu. Đừng kể một câu chuyện cho người đã nằm trong bóng tối quá lâu.

@ films: đôi môi Ả rập

Trên một chuyến tầu đi xuyên thành phố, người đàn ông (với một cuộc sống yên ổn và hạnh phúc) đã bị cuốn vào câu chuyện của một cô gái về một xứ sở đầy cát, những cây cọ và những con lạc đà. Ở cô toát ra một vẻ hoảng hốt, bất an nhưng đầy quyến rũ, bằng một nỗi say mê chết người, đặc quánh hơi thở của một mảnh đất anh chưa từng đến.
Người đàn ông - người soát vé trên những chuyến tầu đi ngang thành phố, đã đi một quãng đường dài bằng 10 vòng trái đất, nhưng lại thấy rằng mình đã mất 10 năm để chẳng đi đâu cả, với cái việc cứ đi lại giữa 2 đầu thành phố. Và anh đã bị mê hoặc thực sự, về một xứ sở xa xôi.
Khi người đàn ông đặt môi hôn một cách thông thường lên đôi môi anh đã hôn suốt 2 năm qua, đầu anh váng vất hương vị của cơm rang Ả rập, váng vất một đôi môi dày Ả rập, váng vất một làn da, hương thơm Ả rập, váng vất mùi vải và những mầu sắc sặc sỡ từ bộ quần áo Ả rập, váng vất một mái tóc Ả rập mỗi ngày buộc theo một kiểu khác nhau...Anh váng vất nghĩ đến việc hôn một đôi môi khác, một đôi môi Ả rập.
Và rồi cô đột ngột biến mất, còn anh, anh không thể trở về cái trạng thái cân bằng lúc đầu, không thể trở về với đôi môi anh đã hôn suốt 2 năm qua, đôi môi chưa một lần lừa dối. Anh không thể trở về với những toa tầu vẫn đi ngang thành phố, anh đi tìm một xứ sở đầy cát, những con lạc đà và cọ. Để rồi, điều mà anh tìm thấy chỉ là một câu chuyện mà cô gái đã tưởng tượng ra, một bức hình quảng cáo tour du lịch khám phá của công ty lữ hành, mà tới mùa đông họ sẽ thay một tấm hình quảng cáo thám hiểm xứ tuyết, thay cho xứ cát nóng bỏng của mùa hè.
Người đàn ông nằm đó, một mình giữa sa mạc với đôi môi khô nẻ.Ngay cả đến lúc ấy, khi cát đã lùa đầy vòm họng của anh, anh vẫn nghĩ đến một đôi môi Ả rập.

@ time: Những bông hoa phù du chưa nở hết ngày

Những bông hoa phù du nở chưa hết ngày, trong một thung lũng ồn ào người ngợm. Nằm và nghe tiếng ếch nhái kêu ran, tiếng mưa trên con đường đất loang lổ sỏi.
Cánh đồng dậy lên mầu xanh, và những chiền núi dậy lên mầu mây. Những vạt núi âm u mưa lạnh. Người và xe trôi đi, trôi đi trên những đoạn dốc và đèo. Và đến một lúc nào đó, khi đã lắc lư đến cả hơi thở của mình, người bỗng trở thành một cung đường, thắt lại nơi vòng tay.

@ films: nhịp điệu

Sinh ra ở một xứ sở nhiệt đới, tôi thường có giấc mơ về những cơn mưa. Từ giọt mưa rơi trên mái hiên nhà kho hợp tác xã, trên mái rạ bở bục, trên mái nhà dột nát của tôi đến những mái tôn vỉa hè loà xoà lá, và những giọt to tròn đọng trên cửa kính những toà nhà cao tầng, tôi tìm kiếm sự bình yên trong những giọt mưa trong suốt.
Chúng ta muốn an toàn trong ngôi nhà của mình, và nghe tiếng mưa rơi như gõ nhịp, nhẩm theo một bài hát và đến một lúc nào đó chúng ta nghĩ đến cả một phòng mưa. Rồi cứ nằm mãi thế, như một con thú yên ổn trong trong hang ổ của mình suốt mùa mưa.
Nhưng những nhân vật của tôi bỏ đi vào một ngày mưa, sau rất nhiều ngày nằm nghe những gịot mưa đổ mình trên mái phố. Họ đến nơi mà những hạt mưa ngưng đọng-một hồ nước trong xanh, và học cách tìm kiếm một khoảng không khô ráo trong ngôi nhà dột nát. Họ gặp một con thú khác, vì tổn thương đã giam mình trong căn phòng u tối và điên cuồng trong những đêm mưa.
Tại sao người ta có thể chết khi mới 17 tuổi?

@time: Ngày chưa vơi nắng

Vẫn luôn là sự lừng khừng ở những phút cuối cùng, ở chốt chặn cuối cùng để bước vào một chuyến đi đã ồn ào dự định. Những toa tầu ồn ào và chòng chành, căng cứng và chật ních. Luôn là thế, không bao giờ thừa ra hai chỗ, đủ để thúc giục một chuyến đi.
Biển đã lùi xa trong sự mát rượi và ê chề của ngày. Ngay ở phút ấy, "biết làm gì khi thất vọng về nhau?"
Tháng tư sẽ ra đi, theo cách chúng ta rũ bỏ những chiếc áo thô cứng, nút sâu vào những ngăn tủ cũ kỹ, nơi chúng ta vẫn tưởng tượng lắng nghe được sự cựa quậy của đêm.
Tháng tư sẽ ra đi, theo cách chúng ta mở tung cửa trong đêm, sau một giấc ngủ quên và những trang sách gấp, không biết sáng mai ta sẽ làm gì.
Tháng tư sẽ ra đi theo cách của riêng em, theo cách chúng ta ở bên nhau trong sự dằn vặt những khoảng trống chúng ta chưa kịp tới.
Tháng tư đang chết trong khi em háo hức bắt đầu.
Ngày chưa vơi nắng và người chưa vơi buồn. "Mình nói chuyện gì khi mình nói chuyện tình" (Raymond Caver)

@books: "những tấm rèm có hoạ tiết chim di cư sững lại giữa đà bay."(Atiq Rahimi)

Người đàn ông nằm đó, vô hại, kiên nhẫn như một xác chết và nguy hiểm như một xác chết. Ngay khi đó, người vợ, người đàn bà câm lặng đã nhận ra đó chính là nhẫn thạch (hòn đá kiên nhẫn), nơi người ta có thể trút vào đó những điều bí mật, đau đớn, hoặc là ngay lúc này, hoặc là không bao giờ nữa cô được giải thoát khỏi tất cả những đau khổ của mình.

Với Nhẫn Thạch, Atiq Rahimi đã dựng lên một sân khấu, ở đó tràn ngập những lời độc thoại của người phụ nữ, nơi duy nhất người đàn ông chịu im lặng (dẫu cho là một sự im lặng chết chóc) giữa đất nước mà người phụ nữ chưa bao giờ được cất lên tiếng nói.

Đó là một sân khấu còn bởi sự đóng hộp của bối cảnh và hành động, luôn là người phụ nữ quỳ hay rảo bước đi lại và giữa căn phòng người đàn ông nằm như một xác chết, cùng hậu cảnh là "những tấm rèm có hoạ tiết chim di cư sững lại giữa đà bay."

Cái tư thế đó vô hình đã báo hiệu sự ngưng trệ của thời gian, nó hoà hợp một cách không thể nào bình tĩnh hơn với một người đàn ông nằm im như chết, với nhịp thở đều đặn, những giọt nước ngọt - mặn nhỏ xuống từ ống truyền và đặc biệt là nhịp điệu cầu kinh, nhịp điệu của những hoạt động chính xác từng nhịp thở.

Người đàn ông đã nằm đó mười sáu ngày, người đàn bà đã ngồi đó mười sáu ngày, nhưng những hành động và trạng thái của họ không có gì đổi khác. Họ bị đóng băng giữa một sân khấu mà người xem lúc nào cũng chỉ nhìn thấy một phía: người đàn bà quỳ, người đàn ông nằm và "những tấm rèm cửa có hoạ tiết chim di cư."

Đó là một góc nhìn của sân khấu, không phải là góc nhìn của điện ảnh khi tất cả sự lặp lại đó không dùng để diễn tả sự trôi chảy của thời gian.

Nhưng vở bi kịch chỉ thực sự bắt đầu khi người đàn bà nói: "em không còn chịu được nữa". Cô thốt ra điều đó, không phải do đã quá mệt mỏi kiệt sức (như lời cô nói) khi phải chăm sóc người chồng đang hôn mê, mà bởi cô đang bị tra tấn bởi niềm tuyệt vọng khi người đàn ông duy nhất làm chủ thân xác và linh hồn mình đang dần chuội ra khỏi sự sống, trong khi những giáo lý của kinh Coran vây bủa lấy cô.

Người đàn bà kiệt sức bởi cô đã quá yêu mình. Hoặc là bởi cô đã có một người bà cô khôn khéo, đã dạy cô biết cách làm thế nào để sống chung với đàn ông. Cô đã từng rút ống truyền dịch ra khỏi cổ họng người chồng đang hôn mê như là một hành động tự giải thoát cho mình. Cô nhận mình là gái điếm, đã chung chạ với một gã lính trẻ trong căn phòng mà chồng cô đang nằm, như một sự cợt nhả sự ngu muội và bất lực của đàn ông.

Cô làm tất cả những điều đó không phải bởi cô sợ chết, chưa bao giờ cô tỏ ra sợ chết. Cô làm thế chỉ bởi cô tin rằng nó có thể làm cho nhẫn thạch (chồng cô đang nằm đờ như một xác chết kia) vùng dậy (nổ tung ra): "ôi, nhẫn thạch của em, khi làm đàn bà thật khó khăn thì làm đàn ông cũng trở nên thật khó khăn!"

Và rốt cuộc, điều bí mật ghê sợ đã được nói ra: một người chồng bị cả thân xác và linh hồn của mình phản bội, rằng vợ của anh ta (một người đàn bà không được phép giữ trong mình một bí mật nào) đã phản bội anh, chỉ bởi thân xác anh – cái mà anh coi là ngàn lần cao quý đã không làm được một việc đơn giản cho đúng tự nhiên: "Thân thể của chúng ta, những bí mật của nó, những thương tích của nó, những đau đớn của nó, những lạc thú của nó…"

Khi đó nhẫn thạch trở thành một bi kịch, một sự giải phóng thân xác, không phải chỉ là thân xác của người đàn bà mà là cả thân xác của người đàn ông trong một đất nước mà tình dục vướng phải vô vàn điều cấm kỵ.

Thành công của Nhẫn Thạch, có lẽ bởi Atiq Rahimi đã giữ được nhịp điệu cho cả cuốn tiểu thuyết này bằng những câu văn ngắn gọn nhưng lại không phải để diễn đạt sự gấp gáp của hành động - trái lại, nó là một sự dồn nén để dọn đường cho sự bùng nổ ở đoạn kết câu chuyện.

Bằng cách đó, chúng ta hình dung ra được một cuộc chiến đẫm máu qua cửa sổ phòng, những tiếng la hét, kêu gào của một người đàn bà đau đớn và sự nhúc nhích của một "hòn đá" vốn đã nằm yên như một kẻ hôn mê...

@ films:Nỗi sợ hãi bóng tối

Tháng3, muỗi nổ tanh tách, xác khô và nhẹ bẫng.
Căn phòng ẩm ướt với những bức tường bở bục, những cuốn sách bắt đầu run lên trong vũ điệu của bóng đêm.
Tháng3, muỗi nổ tanh tách, xác khô và nhẹ bẫng.
Tiếng của những con mọt trần mình trong gỗ, những con muỗi nhăm nhe cú đốt cuối cùng qua những lỗ nhỏ li ti của cánh màn, thưa hơn trí nhớ.
Khi ấy, ta nghĩ đến một người con gái, trong nỗi khắc khoải cuối cùng.

Một nỗi sợ hãi bóng tối khi không có những quái vật, bóng ma và tiếng kêu thảm thiết.